Türkiye pazarındaki e-ticaret siteleri için üretken yapay zekayla katalog eşleme dönemi

Türkiye e-ticaret pazarında faaliyet gösteren çevrim içi satıcılar için müşteri ifadelerini doğrudan mağaza kataloğuyla buluşturan yeni bir yapay zeka entegrasyonu sunuldu. Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025’te yüzde 52,2 büyüyerek yaklaşık 4,57 trilyon liraya ulaşan Türkiye e-ticaret pazarındaki işletmelere yönelen bu altyapı, aynı dönemde dolar bazında yaklaşık yüzde 29 artışla 115 milyar doları aşan pazar hacminde verimlilik sağlamayı hedefliyor. Yazılım markası Fiberport, yapay zeka uygulamaları üzerinden alışveriş deneyimini hayata geçiren Türkiye’nin ilk yazılım firması olduğunu açıklıyor. Yeni hizmet, internetten alışveriş yapan müşterinin ürünün tam adını, stok kodunu ya da teknik terimini bilmediği durumlar için tasarlandı. Müşteri ne aradığını kendi cümleleriyle anlatıyor, yapay zeka alışveriş asistanı bu anlatımı mağaza kataloğundaki doğrulanmış ürün özellikleriyle eşleştiriyor. Bilgi yetersiz kaldığında asistan uyumluluk tahmin etmek yerine ölçü, model ya da kullanım amacı gibi eksik bilgiyi soruyor. Fiyat, stok ve kampanya bilgisi sohbet geçmişinden değil, doğrudan mağazanın kendi sisteminden geliyor.

Şirket, geliştirdiği ChatGPT e-ticaret entegrasyonu modelini salt bir sohbet robotu şeklinde değil, çevrim içi mağazaların anlık ve doğrulanmış kayıtlarıyla etkileşime geçen bir ticaret köprüsü olarak konumlandırıyor.

Entegrasyonun sunduğu kabiliyetler ve yerli ödeme dengesi

Sistem üzerinden kullanıcıya ve mağazaya sağlanan temel yetenekler şunlardan oluşuyor:

• Ürün arama ve karşılaştırma. Ürün adı, kategori, marka, teknik özellik ya da kullanım amacına göre arama yapılıyor. Karşılaştırmalar yalnızca katalogda gerçekten bulunan bilgilerle hazırlanıyor, eksik veri gizlenmiyor.
• Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Fiyat, para birimi, kampanya ve stok için mağaza sistemi esas alınıyor. Bayiye özel iskonto, asgari sipariş ve farklı fiyat listeleri müşterinin kimliği ve yetkisi doğrulandıktan sonra uygulanıyor.
• Sepet hazırlama. Desteklenen bağlantılarda seçilen ürün ve adetlerle sepet oluşturuluyor. “Şundan iki tane daha ekle” gibi devam istekleri aynı alışveriş bağlamında karşılanıyor.
• Sipariş, kargo ve iade talepleri. Müşteri doğrulaması ve izinler uygunsa sipariş durumu ve kargo takibi ilgili sistemin kaydıyla yanıtlanıyor. İade talebini kaydetmek ile para iadesini gerçekleştirmek ayrı yetkiler olarak tutuluyor.

Hizmetin ödeme yaklaşımı, küresel platformlardaki son değişikliklerle örtüşüyor. OpenAI, Mart 2026’da ChatGPT içindeki Instant Checkout özelliğinin ilk sürümünün beklenen esnekliği sağlamadığını açıklayarak satıcıların kendi ödeme deneyimlerini kullanmasının önünü açtı ve önceliği ürün keşfine verdi. Google ise Ocak 2026’da Shopify ile birlikte geliştirdiği Universal Commerce Protocol’ü (UCP) duyurdu, Gemini ve AI Mode üzerinden ödemeyi ilk aşamada ABD’deki uygun satıcılarla başlattı. Fiberport da Türkiye’deki birçok işletme için sohbet içi ödemeyi beklemek yerine ürün bulma ve sepet hazırlama adımlarını yapay zekaya taşıyan, ödemeyi mağazada bırakan modeli başlangıç noktası olarak öneriyor. Şirket bu yaklaşımı “Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim” sözleriyle özetliyor. Böylece sanal POS, kargo seçenekleri, adres ve fatura adımları işletmenin mevcut sisteminde kalıyor.

Türkiye’ye özgü ticari kurallar da entegrasyonun parçası. Türk lirası fiyatlar, KDV dahil ya da hariç gösterim, taksit seçenekleri, havale indirimi, ücretsiz kargo eşiği ve fatura bilgileri mağazanın kendi kurallarından alınıyor. Yapay zeka kendi başına taksit, indirim ya da teslim tarihi belirlemiyor. iyzico, PayTR ve banka sanal POS bağlantıları mevcut sözleşme ve ödeme akışına göre inceleniyor, kart bilgisi sohbet metnine yazdırılmıyor. Siparişin ödendiği, ödeme sayfasının açılmasıyla değil ödeme kuruluşunun doğrulanmış sunucu bildirimiyle kabul ediliyor. Müşteri geri tuşuna bastığında ya da bağlantı koptuğunda ikinci kez ücret alınmaması için tekilleştirme ve mutabakat kuralları kuruluyor. Satıcı hesabı, ülke ve ödeme kuruluşu desteklediğinde satın almanın bir bölümünün sohbet içinde yapılması ikinci seçenek olarak değerlendiriliyor. Fiberport bunun bir API anahtarı eklemekle tamamlanmadığını, ödeme yetkilendirmesi, sipariş kesinleştirme, başarısız işlem, iptal ve iade akışlarının ayrıca test edilmesi gerektiğini vurguluyor. ChatGPT, Google Gemini, Claude, Microsoft Copilot ve Perplexity aynı bağlantı ve ödeme özelliklerine sahip olmadığından kapsam her mağaza için uygulama, ülke, hesap ve ödeme kuruluşu koşullarına göre belirleniyor. Şirket bu platform adlarını resmi ortaklık ya da hazır bağlantı olarak değil, entegrasyon değerlendirme alanları olarak tanımlıyor.

Yazılım mimarisi, protokoller ve aşamalı hayata geçirme

Hizmet, mağazanın altyapısını değiştirmeyi şart koşmuyor. Shopify, WooCommerce, ikas, Ticimax, T-Soft ya da özel geliştirilmiş bir mağazada önce API erişimi, paket yetkileri, kullanım sınırları ve sepet bağlantısı inceleniyor. Fiberport, bu altyapı adlarının her biri için hazır ve onaylı bir modül anlamına gelmediğini, uygulanabilirlik incelemesinin kapsamını gösterdiğini belirtiyor. Ürünlerin bir sistemde, stoğun başka bir sistemde, siparişlerin Excel’de tutulduğu işletmelerde ilk adım hangi kaydın esas alınacağını belirlemek oluyor. Şirkete göre yanlış stoğu ya da eski fiyatı daha hızlı gösteren bir asistan kurmak sorunu çözmüyor. Bu nedenle mağaza ile ERP, muhasebe, depo ve kargo bağlantıları aynı çalışmada ele alınıyor.

Yapay zeka ile alışveriş alanında sık geçen üç protokol farklı işler görüyor. Fiberport, kullanılacak protokolü hedef platformun güncel resmi sözleşmesine göre seçiyor. Üçünü birden kurmak her proje için gerekmiyor. Anthropic tarafından hazırlanan MCP (Model Context Protocol), yapay zeka istemcisinin ürün sorgulama ya da sepet hazırlama araçlarını çağırmasını sağlayan bağlantı katmanı görevini görüyor. OpenAI ve Stripe ortaklığındaki ACP (Agentic Commerce Protocol), ChatGPT ticaret entegrasyonlarında katalog ve satın alma sözleşmelerini tanımlayan açık standart olarak çalışıyor. Google ve Shopify ortaklığındaki UCP (Universal Commerce Protocol) ise sepet, kimlik bağlama ve ödeme gibi ticaret yeteneklerini ortak bir yapıda sunmaya yönelik açık standart işlevini yerine getiriyor.

Güvenlik tarafında ürün sorgulayan araç ile ödeme ya da iade yapan aracın yetkileri ayrı tutuluyor. OAuth, kapsam sınırları, oturum izolasyonu, hız sınırları ve denetim kayıtları ihtiyaca göre uygulanıyor, API anahtarları tarayıcıya ya da müşterinin sohbetine taşınmıyor. Aynı isteğin ikinci bir siparişe dönüşmemesi için idempotency anahtarları, webhook imza kontrolü ve yeniden deneme kuralları kullanılıyor. Katalog metnine yazılmış bir talimat da sistem yetkisi sayılmıyor.

Hizmetten özellikle yararlanabilecek işletme grupları şunlardır:

• Yedek parça ve teknik ürün satıcıları. “Bende şu model var, hangi parça uyar?” sorusunu ürün kimliği ve doğrulanmış uyumluluk kayıtlarıyla yanıtlamak isteyen işletmeler.
• Bayiye ve toptan satış yapan işletmeler. Müşteriye özel fiyat listeleri, asgari adet ve teklif süreçlerini yetkiyle yönetmek isteyenler. Bu senaryoda her konuşmanın kartla ödemeyle bitmesi gerekmiyor, doğrulanmış bir teklif talebi de geçerli sonuç sayılıyor.
• Geniş ürün kataloğu olan mağazalar. Müşterinin filtrelerde kaybolmadan ölçü, özellik ve kullanım amacıyla ürün bulmasını isteyenler.
• Yoğun satış sonrası soru alan işletmeler. Sipariş ve kargo sorularını doğrulanmış kayıtlarla yanıtlamak, gerektiğinde konuşmayı insan ekibe aktarmak isteyenler.

Ürün verisi eksik ya da dağınık olan mağazalarda süreç doğrudan yapay zeka bağlantısıyla değil, eksik özelliklerin, varyantların ve ürün kimliği sorunlarının giderilmesiyle başlıyor. Hizmetin referans çalışması olarak gösterilen MakineUstası projesi bu hazırlığın nasıl yapıldığını örnekliyor. Fiberport’un 2019’dan bu yana yürüttüğü, hırdavat ve elektrikli el aletleri alanındaki projede ürün, makine modeli, teknik şema ve uyumlu yedek parça ilişkileri birlikte yönetiliyor. Yapay zeka destekli ürün keşfine yönelik katalog hazırlığı da bu veri temeli üzerinde ilerliyor.

Kurulum süreci aşamalı olarak işletiliyor:

• Mevcut mağazanın altyapısı, kataloğu, stok kaynağı, ödeme kuruluşu, hedef ülkesi ve kullanıcı senaryosu inceleniyor.
• Eksik özellikler, varyantlar, eski fiyatlar ve ürün kimliği sorunları belirleniyor.
• Sınırlı bir ürün grubunda gerçek müşteri sorularıyla arama ve öneri doğruluğu test ediliyor.
• Sepet ve ödeme bağlantısı test ödeme ortamında doğrulanıyor, gerçek satışa geçiş ayrıca onaylanıyor.
• Yayına alınan sistem için hata izleme, katalog güncellemeleri, maliyet sınırları ve platform sürüm değişikliklerini kapsayan bakım düzeni kuruluyor.

Başarı sohbet sayısıyla ölçülmüyor. Ürün bulma, sepete geçiş, ödeme başlangıcı ve doğrulanmış sipariş arasındaki akış izleniyor, ödeme tamamlanmadan dönüşüm kaydı oluşturulmuyor. Fiberport, teknik bağlantının ya da katalog paylaşımının ürünlerin ChatGPT veya Gemini’de önerileceği ya da satılacağı garantisini vermediğini de açıkça belirtiyor. Süre ve maliyet ise ürün verisinin düzenine, altyapının bağlantı olanaklarına, hedef platformlara, ödeme kapsamına ve güvenlik gereksinimlerine göre belirleniyor. Şirket her mağaza için tek paket fiyat açıklamak yerine mevcut sistemi inceleyerek aşamalı bir kapsam çıkarıyor. Hizmete dair ayrıntılı bilgiler fiberportglobal.com adresinde yer alıyor.