Demir-çelik sektöründe DC tahrik sistemleri yerine yerli AC sistemler geliyor. SAYEM 1833 projesiyle verimlilik artacak, karbon emisyonları azalacak.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Dünya Bankası desteğiyle TÜBİTAK ve KOSGEB tarafından yürütülen SAYEM 1833 – Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında, demir-çelik sektöründe önemli bir teknolojik dönüşüm programı desteklenmeye hak kazandı. Bu stratejik program, sektörde yaygın olarak kullanılan DC tahrik sistemlerinin yerine yüksek verimlilik ve düşük bakım maliyeti sunan yerli AC tahrik sistemlerinin getirilmesini hedefliyor.
WAT Motor yürütücülüğünde hayata geçirilen bu Ürünleştirme Programı, üç ana ürün geliştirme projesini kapsıyor. WAT Motor, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Analiz Motor iş birliğiyle AC dönüşüme yönelik verimlilik odaklı motor ailesi geliştirilecek. Yıldız Teknik Üniversitesi, Sönmez Trafo ve Genkor ise yüksek verimli endüstriyel sürücü platformu oluşturacak. PGR ile Toprakkale Sac ise ağır hizmet tipi redüktör sistemleri tasarlayacak.
Üniversite ve sanayi iş birliğiyle yürütülen 8 paydaşlı bu AR-GE ve ürünleştirme çalışması, haddehane uygulamalarına yönelik yüksek güçlü ve rekabetçi ürünlerin geliştirilmesini amaçlıyor. Elektrikli tahrik sistemleri ve güç elektroniği alanında yerli yetkinliğin artırılması ve ihracat potansiyeli yüksek sürdürülebilir çözümlerin ürünleştirilmesi hedefleniyor.
Programın temel hedeflerinden biri, verimlilikleri yüzde 82-88 seviyelerinde kalan mevcut DC motor sistemlerinin yerine yüzde 96,5 ve üzeri verimliliğe sahip senkron motor tabanlı tahrik sistemleri geliştirmek. Bu sayede enerji tüketimi ve karbon emisyonları önemli ölçüde azaltılacak, bakım ihtiyacı düşürülerek işletme sürekliliği artırılacak.
Geliştirilecek sistemler, enerji geri kazanımı, gelişmiş kontrol algoritmaları ve kestirimci bakım gibi özelliklerle desteklenerek modern haddehane uygulamalarına uygun hale getirilecek. Ayrıca, haddehanelerin yüksek tork gereksinimlerini karşılayacak ağır hizmet tipi redüktör sistemleri de yerli olarak geliştirilecek. Bu entegre yaklaşım, motor, sürücü ve mekanik güç aktarım sistemlerini kapsayan bütüncül bir yerli teknoloji platformu oluşturacak.
Sanayi ve üniversitelerin ortak çalışmasıyla Türkiye’nin elektrikli tahrik sistemleri ve güç elektroniği alanındaki mühendislik kapasitesinin geliştirilmesi hedefleniyor. Program sonunda ortaya çıkacak yerli teknolojiler, hem Türkiye’deki sanayi tesislerinde kullanılacak hem de Avrupa başta olmak üzere küresel pazarlarda ihracat potansiyeli taşıyan rekabetçi ürünlere dönüşecek.
Yeni nesil tahrik sistemleri, enerji verimliliğini artıran, karbon emisyonlarını azaltan ve sürdürülebilir üretimi destekleyen teknolojiler sunarak Türkiye’nin sanayide yeşil dönüşüm ve yüksek katma değerli üretim hedeflerine katkı sağlayacak.
Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM), demir-çelik üretiminde karbon yoğunluğunun azaltılmasını küresel ticaret için kritik hale getirdi. Türkiye’nin Avrupa Birliği ile güçlü ticaret ilişkileri, üretim süreçlerindeki teknolojilerin karbon ayak izini stratejik bir rekabet unsuru olarak öne çıkarıyor.
Enerji verimliliği yüksek, düşük karbon yoğunluğuna sahip üretim teknolojilerine geçiş sağlayamayan tesislerin ihracat pazarlarında maliyet baskısıyla karşılaşması bekleniyor. Bu nedenle, sanayi üretiminde kullanılan elektrikli tahrik sistemlerinin modern teknolojilerle dönüştürülmesi, enerji maliyetlerini düşürmenin yanı sıra sürdürülebilir üretim, karbon emisyonlarının azaltılması ve ihracat rekabetçiliğinin korunması için stratejik bir gereklilik arz ediyor.
Demir-çelik sektörü, Türkiye’nin toplam enerji tüketiminin yaklaşık %7’sini ve sanayi sektöründeki enerji kullanımının yaklaşık %22’sini oluşturuyor. Bu durum, üretim süreçlerinde kullanılan teknolojilerin verimli hale getirilmesinin enerji maliyetleri ve karbon emisyonları açısından büyük önem taşıdığını gösteriyor.
Haddeleme proseslerinde kullanılan eski nesil DC motor tabanlı teknolojiler, yüksek bakım ihtiyacı, görece düşük enerji verimliliği ve işletme maliyetleri nedeniyle günümüz sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumlu değil. Elektrik makineleri ve güç elektroniği teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte, yüksek verimli AC senkron motor tabanlı tahrik sistemleri demir-çelik sektöründe güçlü bir alternatif haline geldi.
Özellikle rotoru sargılı senkron motor (WRSM) teknolojisi, daha yüksek enerji verimliliği, düşük bakım ihtiyacı ve gelişmiş kontrol kabiliyeti ile modern tesislerde yaygınlaşıyor. Bu doğrultuda kurgulanan Ürünleştirme Programı, haddehaneler için yüksek güçlü, enerji verimli ve sürdürülebilir yeni nesil elektrikli tahrik sistemleri geliştirmeyi hedefliyor. Geliştirilecek çözümler, motor, sürücü, güç elektroniği, redüktör ve kontrol sistemlerini içeren entegre bir yaklaşım sergiliyor.
Yorum Yap