Uzmanlar, akıllı telefon kullanımının yaygınlaşmasıyla ‘telefon boynu sendromu’ riskinin arttığını belirtiyor. Duruş bozukluğunun nedenleri ve alınması gereken önlemler…
Akıllı telefon ve benzeri dijital cihazların yaygınlaşmasıyla ‘telefon boynu sendromu’ adı verilen yeni bir sağlık sorunu öne çıkıyor. Tıbbi literatürde ‘text neck’ olarak bilinen bu durum, başın uzun süre öne eğilerek tutulması sonucu servikal omurgaya binen yükün artmasıyla ortaya çıkan bir duruş bozukluğudur.
Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Seyhan Orak, normalde 4-5 kilogram olan baş ağırlığının, öne eğilme derecesine göre omurgaya binen yükü katlayarak artırdığını belirtti. 15 derecelik eğimde bu yük 12 kilograma, 60 derecelik eğimde ise 25-30 kilograma ulaşabilir. Bu durum kısa vadede kas yorgunluğuna yol açarken, uzun vadede kas, bağ ve disk yapılarında mikroskobik hasarlara neden olarak ciddi sorunların zeminini hazırlamaktadır.
Op. Dr. Seyhan Orak, telefon boynu sendromunun genellikle 12-35 yaş aralığında görüldüğünü ancak son yıllarda bu yaşın giderek düştüğünü vurguladı. Özellikle 8-10 yaş grubundaki çocuklarda belirgin bir artış gözlemlendiğini ifade eden Orak, bu durumun teknolojik cihaz kullanım yaşının küçülmesine bağlı olduğunu belirtti. Erken başlayan duruş bozukluklarının ilerleyen yaşlarda kalıcı hale gelme riskini artırdığını söyledi.
Uzun süreli yanlış duruşun omurganın doğal yapısını bozabileceğini belirten Orak, boyun bölgesindeki servikal lordoz eğriliğinin düzleşebileceğini veya ters dönebileceğini açıkladı. Bu durumun kas dengesizliğine yol açarak ön kasların kısalmasına, arka kasların ise zayıflamasına neden olduğunu ekledi. Bu dengesizlik, omurganın destek mekanizmasını bozarak diskler üzerinde asimetrik basınca ve zamanla disk dejenerasyonuna yol açabilir.
Op. Dr. Seyhan Orak, telefon boynu sendromunun ilerleyen süreçte daha ciddi nörolojik problemlere yol açabileceği uyarısında bulundu. Uzun vadede boyun fıtığı ve omurilik kanalında daralma görülebileceğini, bunun da sinir köklerinin baskı altında kalmasına neden olacağını belirtti. Sinir sıkışmalarının sadece ağrı ile sınırlı kalmayıp uyuşma, karıncalanma ve güç kaybı gibi belirtilerle de kendini gösterebileceğini söyledi. İleri vakalarda cerrahi müdahale gerekebileceğini kaydetti.
Hastalığın en sık görülen belirtisinin boyun ağrısı olduğunu ve buna omuz ve sırt bölgesine yayılan ağrıların eşlik edebileceğini ifade eden Orak, özellikle ense kökenli baş ağrılarına dikkat çekilmesi gerektiğini vurguladı. Boyunda sertlik, uzun süreli kullanım sonrası artan yorgunluk hissi, baş dönmesi, kollarda, sırtta ve göğüs bölgesinde karıncalanma ve uyuşma gibi nörolojik bulguların da görülebileceğini ekledi. Bu belirtilerin sinir yapılarının da etkilenmeye başladığını gösterebileceğini belirtti.
Önlem alınmadığı takdirde telefon boynu sendromunun kronikleşebileceğini belirten Orak, servikal disk hernisi (boyun fıtığı) ve servikal spondiloz gibi dejeneratif omurga hastalıklarının ortaya çıkabileceğini söyledi. Nadir de olsa ileri olgularda denge problemleri ve ince motor becerilerde kayıplar gibi ciddi nörolojik sorunların yaşanabileceğini ekledi.
Op. Dr. Seyhan Orak, telefon kullanımı için tamamen zararsız bir süre belirlemenin mümkün olmadığını ancak uzun süre kesintisiz kullanımın risk oluşturduğunu ifade etti. 20-20-20 kuralının (her 20 dakikada bir 20 saniye ara verme) önemine değindi. Günlük kullanım süresinin yetişkinlerde 2-3 saat, çocuklarda ise yaşa bağlı olarak 1-2 saat ile sınırlandırılmasını önerdi. Cihazın göz hizasında tutulması, başın öne eğilmemesi, dirseklerin desteklenmesi ve sırtın dik tutulması gibi doğru duruş alışkanlıklarının önemini vurguladı. Uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçınılması ve düzenli hareket edilmesi gerektiğini belirtti.
Ailelerin rol model olmasının da altını çizen Orak, çocukların ebeveynlerin teknoloji kullanım alışkanlıklarını taklit ettiğini, bu nedenle sağlıklı alışkanlıkların önce yetişkinler tarafından benimsenmesi gerektiğini söyledi. Bu basit önlemlerin uzun vadede omurga sağlığını korumada etkili olduğunu belirtti.
Op. Dr. Seyhan Orak, telefon boynu sendromunun erken dönemde fark edilmesi halinde büyük ölçüde geri döndürülebilir bir durum olduğunu sözlerine ekledi. Bu süreçte postür eğitimi ve egzersizlerinin önemini vurguladı. Servikal ekstansör kasları güçlendiren egzersizler ve skapular stabilizasyon çalışmalarının önerildiğini belirtti. Fizik tedavi uygulamalarının tedavi sürecine katkı sağladığını, daha ileri vakalarda ilaç tedavisi veya nadir durumlarda cerrahi müdahale gerekebileceğini sözlerine ekledi.
Yorum Yap