Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden bir ekip, denizlerdeki hayalet ağların yol açtığı felakete son verecek biyopolimer tabanlı çözünür ağ projesi geliştirdi.
Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden “Pagit Spektrum: DEEPNETS” ekibi, denizlerdeki “hayalet ağ” sorununa karşı suda çözünebilen biyopolimer tabanlı ağlar geliştirdi. TEKNOFEST KKTC 2025’te birincilik elde eden bu proje, terk edilmiş balıkçılık ağlarının yol açtığı deniz canlısı ölümlerini ve mikroplastik kirliliğini engellemeyi hedefliyor. Çalışmanın birkaç yıl içinde kullanıma sunulmasıyla 2030’lardan sonra “hayalet ağ” sorununun sona ermesi öngörülüyor.
Okyanus ve denizlerde kaybolan veya terk edilen plastik balıkçılık ağları, “hayalet ağ” olarak adlandırılıyor. Bu ağlar, üreme dönemlerinde bile balıklar, yunuslar, kaplumbağalar ve deniz kuşları gibi birçok canlıyı tuzağa düşürerek acı verici ölümlere neden oluyor. Ayrıca mercan resiflerine zarar veriyor ve yüzlerce yıl boyunca suyu kirletmeye devam ediyor.
Hayalet ağlar, suda çözündüğünde mikroplastikler yayarak deniz yaşamına ve insan sağlığına tehdit oluşturuyor. Mikroplastikler, balıklar aracılığıyla insan vücuduna geri dönerek kanser gibi hastalık risklerini artırıyor. Türkiye, son 11 yılda 2,9 milyon metrekare hayalet ağı denizden temizleyerek bu sorunun ciddiyetini ortaya koydu.
Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencilerinden oluşan Pagit Spektrum: DEEPNETS ekibi, TEKNOFEST KKTC 2025 Araştırma Projeleri Yarışması’nın “Çevre ve Enerji” kategorisinde “Eriyebilen Ağlar” projesiyle birincilik kazandı. Bu başarı, ekibin çalışmalarını sürdürmesi için önemli bir teşvik sağladı.
Pagit Spektrum: DEEPNETS ekibi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği öğrencileri Hakan Çevik, Umut Günay, Barış Can Gökçe, Biyomühendislik öğrencileri Beril İralgil, İrem Akalan ve Bilgisayar Mühendisliği öğrencisi Özge Göksu’dan oluşuyor. Projenin akademik danışmanlığını Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden Öğretim Görevlisi Mehmet Nuri Öğüt üstleniyor. TÜBİTAK da bu yenilikçi çalışmaya destek sağlıyor.
Üniversite bünyesinde, ağların deniz ortamındaki dayanıklılığı, kontrollü çözünme süresi ve mekanik performansı üzerine optimizasyon çalışmaları devam ediyor. Laboratuvar ortamında elde edilen verilerin gerçek deniz koşullarında doğrulanması amacıyla balıkçılık kooperatifleriyle pilot uygulama görüşmeleri planlanıyor. Bu sayede ürünün çevresel etkileri ve kullanım performansı kapsamlı bir şekilde analiz edilecek.
Çalışmanın temelini, suda çözünebilen biyopolimer tabanlı yapılar oluşturuyor. Petrol bazlı olmayan bu malzeme, denizde kaybolduğunda doğaya ve deniz canlılarına zarar vermeden çözünmeyi hedefliyor. Aynı zamanda dayanıklı, ekonomik ve sürdürülebilir bir balıkçılık sistemi sunmak projenin ana odaklarından birini oluşturuyor.
Patent çalışmaları devam eden projenin, sürecin tamamlanmasının ardından birkaç yıl içerisinde son kullanıcıyla buluşturulması hedefleniyor. Pagit Spektrum: DEEPNETS ekibi, seri üretimin patent haklarını alan tüm firmalar tarafından yapılabileceğini belirtiyor. Bu durum, balıkçılık sektöründe hızlı bir dönüşümün önünü açacak.
Ekibin vizyonu, 2030’lardan itibaren “hayalet ağ sorunundan kurtulmuş bir mavi vatan” yaratmak. Bu çalışmanın tamamlanması, yalnızca Türkiye için değil, dünya genelindeki deniz suları için de önemli çevresel faydalar sağlayacak.
Yorum Yap