Türkiye’deki .tr uzantılı internet alan adı sayısı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu verilerine göre 1,3 milyona ulaştı. Bu artışta TRABİS’in rolü büyük.
Türkiye’deki “.tr” uzantılı aktif internet alan adı sayısı, 2022’de faaliyete geçen Türkiye Alan Adları Yönetimi Sistemi (TRABİS) sayesinde 1,3 milyona ulaştı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) pazar verileri, bu önemli artışı kaydetti. TRABİS’in devreye girmesi, alan adı yönetiminde yeni bir dönemi başlattı ve tahsis süreçlerini hızlandırdı.
“.tr” alan adlarının yönetimi 1991’den itibaren Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından yürütüldü. 2008’de çıkan 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, alan adlarının tahsis yetkisini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na devretti. Bakanlık, 2010 yılında yayımladığı “İnternet Alan Adları Yönetmeliği” ile bu görevi Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) verdi.
BTK, bu yetki kapsamında 14 Eylül 2022 tarihinde TRABİS’i (Türkiye Alan Adları Yönetimi Sistemi) faaliyete geçirdi. Sistem, “.tr” uzantılı alan adlarının daha etkin ve merkezi bir şekilde yönetilmesini sağladı.
10 Haziran 2023’te Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğle, “.a.tr” yapısındaki alan adlarının ilk tahsis işlemleri için usul ve esaslar belirlendi. Bu düzenlemeler, BTK tarafından yapılan güncellemelerle yürürlüğe girdi.
Tahsis işlemlerinde kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşların mevcut alan adlarına öncelik tanındı. Ayrıca, “gov.tr, edu.tr, tsk.tr, bel.tr ve k12.tr” uzantılı alan adları ücretsiz olarak tahsis ediliyor.
TRABİS’in faaliyete geçişinden önce Türkiye’de yaklaşık 460 bin aktif alan adı bulunuyordu. Yeni sistemin devreye girmesiyle birlikte toplam aktif alan adı sayısı 1,3 milyona yükseldi.
TRABİS kayıtlarına göre, 988 bin 743 ile “com.tr” uzantılı internet siteleri en büyük payı oluşturdu. Bunu 180 bin 62 ile “.tr”, 29 bin 974 ile “org.tr” ve 27 bin 386 ile “net.tr” uzantıları takip etti.
Bu alan adlarını kullanan internet sitelerinin yüzde 81,2’si Türkiye’de barındırılıyor. Yüzde 6’sı Almanya’da, yüzde 5,3’ü ABD’de ve geri kalan yüzde 7,5’lik kısım ise Fransa, Hollanda, Kanada, İngiltere ve diğer ülkelerde yer alıyor.
BTK, İnternet Alan Adları Yönetmeliği kapsamında “Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması”nın (UÇM) işletilmesine dair usul ve esasları da belirledi. Bu mekanizma, “.tr” uzantılı alan adlarıyla ilgili anlaşmazlıkları çözmeyi amaçlıyor.
TR Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, alan adlarının tahsisi, kullanımı veya ihlali kaynaklı uyuşmazlıklara hızlı ve adil alternatif çözüm yolları sunuyor. Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (BTİDER), İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve TOBBUYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi bu kapsamda hizmet veriyor.
Yorum Yap