Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler küresel piyasaları olumsuz etkiledi. Petrol fiyatları fırlarken, enflasyon endişeleri merkez bankalarını harekete geçirdi.
Küresel piyasalar, geçen hafta Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle satıcılı bir seyir izledi. İran’ın Hürmüz Boğazı’na yönelik tehditleri, enerji arzında kesinti endişelerini tetikleyerek petrol fiyatlarında sert yükselişlere yol açtı. Bu durum, dünya genelinde enflasyonist baskıları güçlendirirken, merkez bankalarının para politikalarında temkinli adımlar atacağı beklentilerini öne çıkardı.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından gelen tehditler, dünyanın enerji ihtiyacı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatları aksattı. Brent petrolün varil fiyatı geçen hafta yüzde 24,4 yükselişle 90 dolara çıkarak Nisan 2024’ten bu yana en yüksek seviyede tamamladı.
Petrol fiyatlarındaki artış, maliyet kaynaklı enflasyonist baskıların güçlenebileceği kaygılarını artırdı. Yatırımcılar, merkez bankalarının bu gelişmelere karşı atacağı adımlara odaklandı. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile “koşulsuz teslimiyet” haricinde anlaşma olmayacağını belirtmesi, gerilimi daha da tırmandırdı.
New York borsası geçen hafta negatif bir seyir izledi. S&P 500 yüzde 2,02, Nasdaq endeksi yüzde 1,27 ve Dow Jones endeksi yüzde 3,01 düştü. ABD’de özel sektör istihdamı şubatta beklentilerin üzerinde artarken, tarım dışı istihdam verisinin 92 bin kişi azalması, iş gücü piyasasında soğuma eğiliminin devam ettiğini gösterdi.
Bu veriler, ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyon-resesyon ikilemiyle karşı karşıya kalabileceği sinyallerini verdi. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly ve Boston Fed Başkanı Susan Collins gibi Fed yetkilileri, mevcut ekonomik koşulların para politikası karar alma sürecini zorlaştırdığını vurguladı. Para piyasaları, Fed’in temmuz toplantısına kadar faiz indirimi yapmayacağını fiyatladı.
Jeopolitik riskler ve Fed’in gevşeme ihtimalinin zayıflamasıyla dolar endeksi geçen hafta yüzde 1,4 artarak Temmuz 2025’ten bu yana en hızlı yükselişini kaydetti. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi ise yaklaşık 20 baz puan artışla yüzde 4,14 seviyesinde kapandı. Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleri, altının ons fiyatının yüzde 1,75 düşüşle 5 bin 170 dolardan haftayı kapatmasına neden oldu.
Avrupa borsaları da geçen hafta satış ağırlıklı bir seyir izledi. İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 5,72, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 6,48, Almanya’da DAX endeksi yüzde 6,53 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 6,84 düştü. Avrupa Merkez Bankası’na (ECB) yönelik faiz artırım beklentileri güçlendi. Almanya Merkez Bankası Başkanı Joachim Nagel, çatışmanın uzaması halinde enerji fiyatlarının yüksek kalmasının Avro Bölgesi’nde hem enflasyonu artırıp hem de ekonomik faaliyetleri zayıflatabileceği uyarısında bulundu.
Asya borsaları da geçen hafta satış baskısı altında kaldı. Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 10,56, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 3,28, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 5,49 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,93 geriledi. Güney Kore Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, Orta Doğu’daki krizin etkilerini değerlendirmek üzere acil durum toplantısı düzenleyerek ülkenin yeterli petrol rezervine sahip olduğunu bildirdi.
Japonya’da imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) şubatta beklentileri aşsa da, artan enerji maliyetleri Japonya Merkez Bankası’nı (BoJ) faiz artırımı konusunda zorlayabilir. Çin hükümeti ise 2026 yılı için yüzde 4,5 ila 5 büyüme hedefi belirledi ve savunma harcamalarını yüzde 7 artırdı.
Yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 6,74 düşüşle 12.792,81 puandan kapandı. Dolar/TL ise haftayı önceki kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 44,0770’ten tamamladı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, petrol fiyatlarındaki artışın etkisini azaltmak amacıyla eşel mobil sisteminin geçici olarak devreye alındığını belirtti. Ticaret Bakanı Ömer Bolat ise Avrupa Birliği ile ticaret ve ekonomik entegrasyonun geliştirilmesi için istişarelerin sürdüğünü aktardı.
Yorum Yap