İran Dışişleri Bakanlığı ABD ile Mesaj Alışverişinin Sürdüğünü Bildirdi
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, haftalık basın toplantısında ABD ile devam eden mesajlaşma trafiğini doğruladı. Bekayi, İran’ın nükleer programının barışçıl amaçlar dışında asla hareket etmediğini ve ülkenin nükleer silah hedefinin bulunmadığını vurguladı. ABD’nin İran’ın nükleer duruşunu bilmezden gelmesinin kötü niyet göstergesi olduğunu belirtti.
Nükleer Program ve Zenginleştirme Faaliyetleri
İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin düzeyi ve yöntemi konusunda müzakereye açık olduğunu belirten Bekayi, ülkenin ihtiyaçları doğrultusunda bu faaliyetleri sürdürmesi gerektiğini ifade etti. Her mutabakatın bir bütün olduğunu ve detayların ancak bütünlük üzerinde anlaşma sağlandıktan sonra tartışılabileceğini söyledi. Bu hassas konunun tarafların konumlarını da göz önünde bulundurarak birbirine bağlı bir süreç olduğunu ekledi.
Bekayi, İran’ın uluslararası hukuk çerçevesinde nükleer enerjiyi barışçıl amaçlarla kullanma hakkından vazgeçmeyeceğini vurguladı. Bu hakkın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’na (NPT) taraf olmaktan kaynaklandığını ve herhangi bir baskıyla alınamayacağını belirtti.
Pakistan Aracılığıyla Mesajlaşma Süreci
Pakistan’dan Tahran’a yapılması beklenen ziyaret öncesinde ABD ile mesaj alışverişinin devam ettiğini bildiren Bekayi, İran heyetinin Pakistanlı arabulucu üzerinden çok sayıda mesaj ilettiğini açıkladı. Bu ziyaret kapsamında İslamabad’daki görüşmelerin devamı ve Pakistan’ın ABD ile yürüttüğü temaslar çerçevesinde iki tarafın görüşlerinin ayrıntılı olarak ele alınacağını söyledi.
İslamabad’daki müzakerelerin amacının savaşın sona erdirilmesi ve İran’ın haklarının güvence altına alınması olduğunu belirten Bekayi, yaptırımların kaldırılmasının yanı sıra savaş sürecinde İran’a verilen zararların tazmininin de gündemde olduğunu ekledi. Bu süreçte Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, Dışişleri Bakanlığı ve Merkez Bankası gibi kurumların temsilcilerinin yer aldığını belirtti.
Bekayi, ABD’nin 15 maddelik planına karşılık sundukları 10 maddelik öneri paketinde nükleer konu, yaptırımların kaldırılması, zararların tazmini ve savaşın sona erdirilmesi gibi başlıkların yer aldığını ifade etti. Müzakereye ABD’nin şartlarını kabul etmek için girmediklerini, ölçülerinin İran halkının çıkarları ve hakları olduğunu söyledi. İran ve halkının dayatmayı kabul etmeyeceğini vurguladı.
Temel Görüş Ayrılıkları ve Müzakere Turu
Bekayi, ABD tarafının nükleer meseleyi hala tek taraflı bir yaklaşımla ele almakta ısrar ettiğini ve bu durumun kabul edilemez olduğunu belirtti. Yeni bir müzakere turu için henüz bir tarih belirlenmediğini, ancak ABD’nin sunduğu planın İran’ın 10 maddelik önerisiyle tam örtüşmediğini ifade etti. Özellikle nükleer başlıkta tutumlarının daha önceki müzakerelerde de bilindiğini hatırlattı.
Ateşkesin uzatıldığı yönündeki iddiaların şu aşamada teyit edilemediğini söyleyen Bekayi, ABD’nin geçmişteki tutum değişiklikleri ve çelişkili açıklamalarına dikkat çekti. Bir mutabakatın parçalarını ayırmanın mümkün olmadığını, tüm başlıkların bir bütün olarak ele alınması gerektiğini vurguladı. Pakistanlı arabulucu üzerinden devam eden görüşmelerde, karşı tarafın diplomasi konusundaki samimiyetinin görülmesi gerektiğini belirtti.
Lübnan Desteği ve Hürmüz Boğazı Güvenliği
İran’ın Lübnan halkının direnişini desteklemeye devam ettiğini ve bu konuda tutumunda bir değişiklik olmadığını bildiren Bekayi, ateşkes mutabakatında Lübnan’da savaşın durdurulmasının da anlaşmanın bir parçası olduğunu hatırlattı. Taraflardan birinin yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde diğer tarafın da buna göre hareket etme hakkı olduğunu söyledi.
Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin yıllardır İran tarafından sağlandığını belirten Bekayi, bölgedeki güvenliğin bozulmasının tek nedeninin ABD ve Siyonist rejimin dayattığı savaş olduğunu ifade etti. Dışarıdan yapılacak her müdahalenin durumu daha da karmaşık hale getireceğini, Avrupa ülkelerinin temkinli yaklaşımını olumlu bulduklarını söyledi. İran’ın bölge ülkeleriyle birlikte boğazın güvenliğini sağlayacak kapasiteye sahip olduğunu, ancak bunun için önce ABD müdahalesinin ve dayatılan savaşın sona ermesi gerektiğini ekledi.
Bekayi, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik deniz ablukasının provokatif ve uluslararası hukuka aykırı olduğunu, ateşkesin ihlal edilmesi riskini beraberinde getirdiğini belirtti. İran ve silahlı kuvvetlerinin gelişmeleri yakından izlediğini ve gerekli durumlarda uygun karşılığı vermeye hazır olduğunu söyledi.
Papa’ya Yönelik Açıklamalar ve Dini Liderlere Saldırılar
Trump’ın Papa 14. Leo’ya yönelik açıklamalarına tepki gösteren Bekayi, büyük bir dini lidere yönelik saldırıların kabul edilemez olduğunu belirtti. Papa’nın açıklamalarının savaşı kınayan ve barış ile uzlaşı çağrısı içeren ifadelerden ibaret olduğunu, buna dahi tahammül edilememesinin dikkat çekici olduğunu söyledi. Uluslararası toplumun gerekli tepkiyi göstermemesi durumunda bunun sonuçlarının tüm dünyayı etkileyebileceği uyarısında bulundu.
