Orta Doğu gerilimi ve Fed’in faiz kararları, küresel emtia piyasalarında dalgalanmalara yol açtı. Petrol yükselirken, altın ve gümüş sert düştü.
Geçtiğimiz hafta küresel emtia piyasaları, Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimler ve önde gelen merkez bankalarının sıkı para politikası mesajları nedeniyle önemli dalgalanmalar yaşadı. Brent petrol arz kesintisi endişeleriyle yüzde 6,8 değer kazanarak 107,9 dolara yükselirken, ABD’de faizlerin uzun süre yüksek kalacağı beklentisi altın, gümüş ve diğer değerli metallerde keskin düşüşlere yol açtı. Bu gelişmeler, ABD Merkez Bankası (Fed) ve diğer büyük merkez bankalarının faizleri sabit tutmasıyla şekillendi.
ABD’de Şubat ayında tüketici fiyat endeksi aylık bazda yüzde 0,3, çekirdek enflasyon ise yüzde 0,2 arttı. Bu veriler enflasyonda kontrollü bir seyre işaret etse de petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki savaş kaynaklı yükselişler, gelecek aylarda enflasyon görünümünü bozma endişelerini artırdı. Fed, politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tuttu.
Fed Başkanı Jerome Powell, yüksek enerji fiyatlarının kısa vadede manşet enflasyonu yukarı çekebileceğini belirtti. Ancak bu etkinin boyutu ve süresine ilişkin belirsizliğin devam ettiğini vurguladı. Avrupa Merkez Bankası (ECB), İngiltere Merkez Bankası (BoE) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) da faiz oranlarını sabit tutarak artan enerji maliyetlerinin enflasyon üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğunu kaydetti.
ECB, bu yılki enflasyon tahminini yukarı yönlü revize ederken, BoE ve BoJ enflasyonist risklerin sürmesi halinde ilave sıkılaşmaya gidilebileceği mesajını verdi. Bu durum, Fed’in yakın vadeli faiz indirimi beklentilerini zayıflatırken, ABD’de tahvil faizlerinin yükselmesine neden oldu. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,39 seviyesinde tamamladı. Diğer merkez bankalarından gelen sıkı para politikası mesajları, dolar endeksinin yükselişini sınırladı ve endeks yüzde 0,7 azalışla 99,6 seviyesinde kapandı.
Orta Doğu’daki ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışmaların kısa sürede sona ereceği beklentilerinin zayıflaması ve Hürmüz Boğazı çevresindeki riskler, piyasalarda yüksek risk algısını sürdürdü. Bu jeopolitik gelişmeler, değerli metallerde güvenli liman talebini desteklese de ABD’de faizlerin uzun süre yüksek kalacağı beklentisi ve dolar endeksinin güçlü seyri baskı oluşturdu.
Altının onsu, en yüksek 5 bin 44,6 doları görmesine rağmen haftayı yüzde 10,45 değer kaybıyla 4 bin 495 dolardan tamamladı. Gümüşün onsu da altına paralel olarak yüzde 15,7 düşüşle 67,9 dolardan kapandı. Paladyum yüzde 9,3, platin ise yüzde 4,8 geriledi.
Baz metallerde ise küresel büyümeye ilişkin temkinli görünüm ve finansal koşullardaki sıkılığın sürebileceği beklentileri fiyatları etkiledi. Bakır yüzde 6,5, çinko yüzde 6,7, alüminyum yüzde 6,5 ve nikel yüzde 2,5 azalırken, kurşun yüzde 0,3 artış gösterdi.
Brent petrolün varil fiyatı, enerji altyapılarını hedef alan saldırılar ve Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin etkisiyle pozitif bir seyir izledi. Hafta içinde en yüksek 113,7 doları gören Brent petrol, haftayı yüzde 6,8 değer kazancıyla 107,9 dolardan tamamladı.
Tarım emtia piyasalarında ise enerji, gübre ve lojistik maliyetlerindeki artışla karışık bir seyir gözlemlendi. Orta Doğu’daki gelişmeler nedeniyle gübre sevkiyatlarında yaşanan aksamalar ve yükselen enerji fiyatları, özellikle gelişmekte olan ülkelerde yeni bir gıda fiyat şoku endişesini artırdı. Buğday yüzde 2,9, soya fasulyesi yüzde 5,3, pirinç yüzde 2,5 ve mısır yüzde 0,2 geriledi. Kahve yüzde 9,1, şeker yüzde 8,8 ve pamuk yüzde 2,3 artarken, kakaonun ton başına fiyatı yüzde 1,6 azaldı.
Yorum Yap