TBMM’nin raporuna göre Hürmüz Boğazı küresel enerji ticareti için kritik öneme sahip. Peki, boğazın kapanması Türkiye’yi nasıl etkiler?
TBMM Genel Sekreterliği’nin raporuna göre, Hürmüz Boğazı dünya enerji ticareti için stratejik öneme sahip ve en kritik petrol geçiş noktalarından biri olarak öne çıkıyor. Boğazdan günlük ortalama 20 milyon varil ham petrol akışı sağlanıyor; bu da küresel tüketimin yaklaşık %20’sine denk geliyor.
Hürmüz Boğazı’nın yönetimine dair özel bir uluslararası anlaşma bulunmamasına rağmen, BM Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) hükümleri çerçevesinde değerlendiriliyor. Kriz zamanlarında dahi boğazdan geçişin engellenmesi uluslararası hukuka aykırı kabul ediliyor.
Suudi Arabistan, İran, Irak, BAE ve Kuveyt gibi büyük petrol üreticisi ülkelerin hidrokarbon ihracatı için ana arter olan boğaz, Asya pazarlarına doğrudan, Süveyş Kanalı üzerinden ise Avrupa ve Amerika’ya erişim sağlıyor. Küresel LNG ticaretinin beşte biri ve LPG ticaretinin üçte biri de buradan gerçekleşiyor.
Türkiye, ham petrol ihtiyacının %20’sini Hürmüz Boğazı üzerinden, Körfez ülkelerinden karşılıyor. Boğazın kapanması Türkiye için maliyet artışlarına neden olabilecek olsa da, alternatif kaynaklar sayesinde kısa ve orta vadede ciddi bir enerji krizi beklenmiyor.
Çalışmada, İran’ın boğazı kapatması durumunda enerji piyasalarında ve tedarik zincirlerinde ciddi aksamalar yaşanabileceği belirtiliyor. Bu durumun sadece enerji sektörünü değil, tüm ekonomik faaliyetleri etkileyebileceği ve küresel belirsizlikleri artırabileceği vurgulanıyor.
Hürmüz Boğazı’ndan yapılan petrol ihracatının büyük bölümü Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya-Pasifik ülkelerine yapılıyor. Bu ülkelerin küresel tedarik zincirlerindeki rolleri nedeniyle, boğazın kapanması dünya genelinde üretim ve tedarik süreçlerini olumsuz etkileyebilir. Özellikle elektronik, otomotiv, ilaç ve yazılım sektörlerinde arz şokları yaşanabilir.
Yorum Yap