ABD-İsrail saldırılarıyla tırmanan Orta Doğu gerilimi, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla küresel piyasaları derinden etkiledi. Hisse senetleri dalgalandı.
ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a askeri saldırı başlattı. Bu saldırılarda İran lideri Ali Hamaney dahil çok sayıda üst düzey yetkili hayatını kaybetti. İran, İsrail ve ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’deki hedeflere saldırılarla karşılık verdi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’nı geçişlere kapatarak, geçmeye çalışan gemilere saldırı düzenleyeceğini duyurdu. Orta Doğu’daki tırmanan gerilim, küresel piyasalarda risk algısını artırarak önemli dalgalanmalara neden oldu.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik saldırıların süresi hakkında değerlendirmelerde bulundu. Trump, “Şu anda takvim açısından tahminlerimizin ilerisindeyiz. Dört ila beş hafta süreceğini tahmin etmiştik ama bundan daha uzun süre devam etme kapasitemiz var. Bunu yapacağız” açıklamasını yaptı. Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, başta petrol olmak üzere küresel ticaretin sekteye uğrayabileceği kaygılarını yükseltti.
New York borsası, Orta Doğu’daki çatışmalara ilişkin endişelerle pazartesi gününe düşüşle başladı. Gün içinde dalgalı bir seyir izleyen ABD piyasaları, yatırımcıların düşüşleri alım fırsatı olarak değerlendirmesiyle haftanın ilk işlem gününü karışık seyirle tamamladı. Kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 0,15 azalarak 48.904,78 puana geriledi. S&P 500 endeksi yüzde 0,04 artışla 6.881,62 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,36 artarak 22.748,86 puana çıktı.
Piyasalarda “korku endeksi” olarak bilinen VIX Endeksi, gün içinde 25’in üzerine çıkarak 3 ayın zirvesini gördü. Endeks kapanışta 21,5 seviyesine geriledi. Jeopolitik gerilim, savunma ve enerji gibi sektörlerdeki şirketlerin hisselerini yukarı çekerken, hava yolu ve turizm gibi sektörlerde ise satış baskısı yaşandı.
Orta Doğu’da yükselen tansiyondan en çok etkilenen sektörler arasında bölgede uçuşlarını durduran hava yolu şirketleri yer aldı. Amerikan hava yolu şirketlerinden Delta’nın hisseleri yüzde 2,2, United Airlines’ın hisseleri yüzde 2,9 ve American Airlines’ın hisseleri yüzde 4,2 değer kaybetti. Avrupa’da ise Lufthansa’nın hisseleri yüzde 5,2 geriledi; şirket bölgedeki riskler nedeniyle Orta Doğu uçuşlarını askıya almıştı. Turizm şirketi TUI yüzde 9,9 değer kaybetti.
Savunma sanayii şirketlerinin hisselerinde ise yükseliş görüldü. Amerikan savunma şirketi Lockheed Martin’in hisseleri yüzde 3,3, RTX’in hisseleri yüzde 4,7, Northrop Grumman’ın hisseleri yüzde 6 ve Kratos Defense & Security Solutions’ın hisseleri yüzde 5,3 değer kazandı. Alman Hensoldt yüzde 4,9, Renk yüzde 3,6, İngiliz BAE Systems yüzde 6,1 ve İtalyan Leonardo yüzde 2,5 artış gösterdi. Ancak Rheinmetall hisseleri, gün içindeki kazançlarını geri vererek kapanışta yaklaşık yüzde 2,2’lik bir düşüş yaşadı.
Petrol fiyatlarındaki ivmeyle enerji şirketlerinin hisseleri de yükseldi. Exxon Mobil’in hisseleri yüzde 1,1, Chevron’un hisseleri yüzde 1,5, ConocoPhillips’in hisseleri yüzde 4,2 ve Occidental Petroleum’un hisseleri yüzde 2,1 arttı. Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin askıya alınmasıyla navlun fiyatlarında artış ve kapasite daralması beklentisi, Avrupalı denizcilik şirketlerine talebi artırdı. Konteyner taşımacılık devi Hapag-Lloyd’un hisseleri yüzde 6,35, Danimarkalı Maersk’in hisseleri ise yüzde 7,61 yükseldi.
Yorum Yap