İran Savaşta Destek Arıyor Rusya ve Çin’den Beklenen Adım Gelmedi
İran’a yönelik son saldırıların ardından gözler, Tahran’ın stratejik ortakları Rusya ve Çin’e çevrildi. Ancak Moskova ve Pekin, saldırıları kınamakla yetinerek İran’a doğrudan askeri destek sağlama konusunda isteksiz davrandı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran lideri Ali Hamaney’in öldürülmesini kınarken, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi gerilimi tırmandırmama çağrısı yaptı. Her iki ülke de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin acil toplanmasını talep etti ancak somut askeri yardım gündeme gelmedi.
Stratejik Ortaklık Savunma İttifakı Değil
Rusya ile İran arasında 2025’te imzalanan stratejik ortaklık anlaşması ticaret, savunma iş birliği ve bilim alanlarını kapsıyor. İki ülke Hint Okyanusu’nda ortak askeri tatbikat da gerçekleştirdi. Ancak bu anlaşma, tarafların birbirini savunmasını zorunlu kılan bir askeri ittifak niteliği taşımıyor.
Uzmanlar, bu nedenle Rusya’nın İran adına doğrudan bir savaşa girmesinin beklenmediğini belirtiyor. Tahran’ın, Rusya’dan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi gibi platformlarda diplomatik adımlardan fazlasını beklemesi ve bir miktar hayal kırıklığı yaşadığı ifade ediliyor. Moskova’nın temkinli yaklaşımının, Ukrayna savaşı nedeniyle Batı ile zaten gergin olan ilişkileri daha da kötüleştirmek istememesinden kaynaklandığı düşünülüyor.
Çin Ekonomik ve Diplomatik Rolünü Sınırlandırıyor
Çin ile İran arasındaki 25 yıllık iş birliği anlaşması, enerji ve altyapı alanlarında önemli bir ekonomik ortaklık oluşturdu. İran, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nin de kilit noktalarından biri olarak görülüyor. Ancak Pekin yönetimi, askeri konularda geleneksel olarak temkinli bir politika izliyor ve “başka ülkelerin iç işlerine askeri müdahalede bulunmama” ilkesine bağlı kalıyor.
Uzmanlara göre Çin’in İran krizindeki rolü, daha çok diplomasi ve arabuluculuk çabalarıyla sınırlı kalabilir. İran’ın petrol ihracatının büyük bölümünün Çin’e yapılmasına rağmen, Çin’in küresel ticaretindeki payının düşük olması, Pekin’in krize yaklaşımında daha temkinli davranmasına neden oluyor. Rusya ve Çin’in söylem düzeyinde destek vermesi, Tahran’ın güçlü bir güvenlik ittifakına sahip olmadığını ortaya koyuyor.
